Johan dijkstra
HET BEGIN
In maart 1918 hield het Groninger museum een tentoonstelling georganiseerd door het Kunstlievend Genootschap Pictura. Pictura, opgericht in 1832, is een van de oudste genootschappen voor kunst in Nederland. Van een groot aantal Groningse kunstenaars werden werken geexposeerd. Niet alle exposanten zijn bekende kunstenaars geworden. Een van de schilders die aan de expositie meedeed is Franciscus Hermanus Bach (1865-1956). Hij wordt beschouwd als een van de stimulerende docenten van de Academie Minerva. Voor veel van de latere belangrijke Ploegleden is hij van gr00t belang geweest voor hun kunstzinnige vormgeving.
Na de tentoonstelling werd door een aantal oudere kunstenaars een poging gedaan om een schildersvereniging op te richten. Toen dat mislukte nam een aantal jongere kunstenaars het initiatief over en richten de Groninger Kunstkring op (1 mei 1918). Tot de eerste leden behoorden o.a. Jan Altink, Jan Wiegers, Johan Dijkstra, Simon Steenmeijer en George Martens. De naam De Ploeg, die is bedacht door Jan Altink, gaf aan dat er op het gebied van de kunst iets nieuws in Groningen moest worden ontwikkeld. Hij wilde de kunst ontginnen en een ploeg simboliseert het omwoelen van de aarde, vandaar die naam.
Het Gronings expressionisme
Jan Wiegers heeft een tijd doorgebracht in een sanatorium in Davos waar hij in kontakt is gekomen met de duitse expressionist Ernst Ludwig Kirchner (1880-1938), lid van de groep Die Brücke. Wiegers was een bewonderaar van de stijl van Kirchner en hij intoduceerde deze vorm van van het expressionisme in Groningen aan Jan Altink, George Martens, Hendrik Werkman, Jan Gerrit Jordens en Johan Dijkstra. Door Jacob Gerard Hanson werd Jan Wiegers geschetst als de ‘ceremoniemeester’ van het geheel. Wiegers introduceerde ook een techniek van schilderen met olieverf gemengd met bijenwas en benzine. Dit schilderen met wasverf werd door meerdere Ploegleden overgenomen. De Ploegschilders hebben elkaar veelvuldig geschilderd. Daarnaast was het Gronings landschap een zeer geliefd onderwerp. Het aparte perspectief en het gebruik van heldere primaire kleuren zijn eveneens kenmerkend voor het werk van deze groep schilders. Het schilderen in de openlucht was favoriet en bv. het Blauwborgje – boerderij aan het Reitdiep – werd vele malen op doek of papier vastgelegd en was een geliefde plek om samen te komen en te werken en discusieren
Impressionisme
Jan Altink geldt als de vertegenwoordiger van de meer impressionistische richting in De Ploeg, die zich na 1927 als een herkenbare richting bij de schilders van De Ploeg ontwikkelde. Behalve Jan Altink werkte ook Ekke Abel Kleima en Jacob Gerard Hansen in deze stijl. Jacob Gerard Hansen maakte in 1928 en 1929 zogenaamde ‘benzinerelles’, aquarelachtige schilderijen op basis van met benzine verdunde olieverf. Daardoor werd het wit van de ondergrond doorschijnend en kregen deze werken een transparante uitstraling.
In 1941 legden de Ploegleden het verenigingsleven tot 1945 stil. Zij wensten niet te functioneren onder de door de Duitse bezetters in het leven geroepen Kultuurkamer.
1945-1990
Jan van der Zee
In september 1945 kwamen de leden van De Ploeg weer bijeen en werden weer exposities gehouden. De eerste 15 jaar na de Tweede Wereldoorlog werd het gezicht van De Ploeg nog steeds bepaald door de oudere generatie. Jan Wiegers was hoogleraar aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam geworden en Johan Dijkstra werkte aan de monumentale glas-in-loodramen van de aula van de Rijksuniversiteit van Groningen. Jan Altink, Jan Jordens, Johan Dijkstra en Hendrik de Vries kregen achtereenvolgens in de jaren vijftig de culturele prijs van de gemeente Groningen.
Vanaf 1963 werd weer net als in vroegere jaren begonnen met het gezamenlijk vervaardigen van grafiek. Op Koppermaandag, de eerste maandag van een nieuw jaar drukte een van de kunstenaars een Kopperprent die werd aangeboden aan de burgemeester van Groningen.
In de jaren zestig nam het aantal kritische reacties op de exposities van Ploegleden toe. Men verweet de kunstkring de moderne ontwikkelingen in de kunst te negeren. De oorzaak hiervan schreef men deels toe aan het geringe aantal jonge kunstenaars (de leden waren bijne alle ouder dan 55 jaar). In 1978 werd getracht de kunstkring meer leven in te blazen door het houden van een (succesvolle) ledenwerfactie. Het aantal jonge leden nam weer toe. De Ploeg vertoonde daarna een bonte verzameling aan stijlen en disciplines.
De wens van sommigen om het aantal leden nog verder uit te breiden stuitte op verzet van andere leden en dit leidde uiteindelijk tot een scheuring. Een aantal leden trad uit en kwam in januari 1981 tot oprichting van het Groninger Kunstenaars Collectief.
(bron: Wikipedia.nl)